ψωρίαση

Η ψωρίαση είναι μια χρόνια, μη μολυσματική αυτοάνοση νόσος του δέρματος άγνωστης αιτίας. Τα πιο κοινά συμπτώματα είναι το ξεφλούδισμα του δέρματος (συμπεριλαμβανομένου του τριχωτού της κεφαλής) και η εμφάνιση εξανθημάτων. Η ψωρίαση μπορεί να προκαλέσει παθολογικές αλλαγές σε άλλα όργανα: τα νύχια, η σπονδυλική στήλη, οι αρθρώσεις και τα νεφρά προσβάλλονται συχνότερα.

Η ασθένεια προκαλεί σοβαρή ψυχολογική δυσφορία στον ασθενή. Λόγω ελαττωμάτων στην εμφάνιση, γίνεται δύσκολο για το άτομο να προσαρμοστεί στην ομάδα και να επικοινωνήσει με τους ανθρώπους. Οι σοβαρές μορφές ψωρίασης μπορεί να οδηγήσουν σε αναπηρία. Είναι αδύνατο να θεραπευθεί πλήρως η παθολογία. Ωστόσο, με την κατάλληλη θεραπεία, μπορείτε να επιτύχετε σταθερή ύφεση και να αποκαταστήσετε την προηγούμενη ποιότητα ζωής σας.

Τι είναι η ψωρίαση;

Το κύριο σύμπτωμα της νόσου είναι η παρουσία ψωριασικών πλακών - φολιδωτές ροζ κηλίδες διαφόρων μεγεθών, που συνοδεύονται από κνησμό. Τις περισσότερες φορές εντοπίζονται στο τριχωτό της κεφαλής (μπορούν επίσης να υπάρχουν κατά μήκος της γραμμής των μαλλιών, πίσω από τα αυτιά), στους αγκώνες και στα γόνατα και μπορούν επίσης να εμφανιστούν στα γεννητικά όργανα, τους γλουτούς, τη μέση και άλλα μέρη του σώματος. Μερικές φορές οι πλάκες εμφανίζονται σε παλιές ουλές. Το ροζ χρώμα του εξανθήματος οφείλεται στα αγγεία που διαστέλλονται στις πληγείσες περιοχές.

Η ψωρίαση εμφανίζεται λόγω δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Σε κάθε στρώμα της επιδερμίδας (υπάρχουν 5 συνολικά - βασικές, ακανθώδεις, κοκκώδεις, γυαλιστερές και κεράτινες) υπάρχουν κερατινοκύτταρα (περίπου το 90% αυτών σε ολόκληρη την επιδερμίδα). Ανάλογα με το σε ποια στιβάδα βρίσκονται, τα κερατινοκύτταρα εκτελούν διαφορετικές λειτουργίες (αναγέννηση, σύνθεση κερατίνης ή άλλων πρωτεϊνών, πρόληψη της ξηρότητας του δέρματος, προστασία των κατώτερων στοιβάδων του δέρματος).

Τα κερατινοκύτταρα ανανεώνονται συνεχώς. Η σύνθεσή τους γίνεται στο βασικό στρώμα. Στη συνέχεια κινούνται ψηλότερα, εκπληρώνοντας κάθε φορά μια νέα λειτουργία. Μόλις φτάσουν στην κεράτινη στιβάδα, χάνουν τον πυρήνα τους και μεταμορφώνονται σε κερατοκύτταρα (ιδιόρρυθμοι σάκοι που περιέχουν κερατίνη). Τώρα η λειτουργία τους είναι φραγμός. Αφού έχουν ξεπεράσει τη ζωή τους, τα κερατοκύτταρα αποκολλώνται από την επιφάνεια του δέρματος. Τα κερατινοκύτταρα ζουν για περίπου 2-4 εβδομάδες και στη συνέχεια αντικαθίστανται από νέα.

Στην ψωρίαση, υπό την επίδραση μιας δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, τα κερατινοκύτταρα αρχίζουν να διαιρούνται πολύ πιο γρήγορα και η διάρκεια ζωής τους μειώνεται. Εμφανίζεται ξεφλούδισμα, που συνοδεύεται από φλεγμονή της επιδερμίδας και του χορίου.

Η ψωρίαση μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα όλων των ηλικιών (περίπου το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από αυτήν). Ωστόσο, η νόσος εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα κάτω των 20 ετών και άνω των 55 ετών. Τα άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα υποφέρουν συχνά από ψωρίαση. Σε εκπροσώπους της φυλής Negroid, η παθολογία εντοπίζεται πολύ λιγότερο συχνά.

Αιτίες Ψωρίασης

Τα ακριβή αίτια της ψωρίασης δεν είναι ακόμη σαφή. Ωστόσο, τις περισσότερες φορές υπάρχουν δύο θεωρίες σχετικά με την προέλευση αυτής της ασθένειας:

1. Κληρονομική νόσος – η τάση για ανάπτυξη ψωρίασης θεωρείται ότι κληρονομείται γενετικά.
2. Αποτέλεσμα διαταραχών του ανοσοποιητικού που προκαλούνται από λοιμώξεις, κακό τρόπο ζωής, κλιματικές συνθήκες και κακές συνήθειες.

Αναφορά! Στο 40% των ασθενών που πάσχουν από αυτή την παθολογία, οι συγγενείς έπασχαν και από ψωρίαση. Οι στενοί συγγενείς των ασθενών ανέπτυξαν επίσης συχνά μια λανθάνουσα μορφή ψωρίασης, η οποία εκδηλώθηκε με αλλαγές στη δομή των τριχοειδών αγγείων.

Τις περισσότερες φορές, η συναισθηματική υπερφόρτωση (στο 50% των περιπτώσεων), οι εστιακές λοιμώξεις, οι μεταβολικές διαταραχές, ο σακχαρώδης διαβήτης, οι ηπατικές παθήσεις και η λήψη ορισμένων φαρμάκων (συνήθως γλυκοκορτικοστεροειδών, βήτα-αναστολείς, άλατα λιθίου) είναι η «ώθηση» για την ανάπτυξη ψωρίασης.

Υπάρχουν άλλοι παράγοντες που «πυροδοτούν» την ασθένεια ή προκαλούν την έξαρσή της:

• Τραυματισμοί, κατάγματα.
• Κρυοπάγημα.
• Ηλιακό έγκαυμα.
• Κάπνισμα καπνού.
• Κατάχρηση αλκοόλ.
• Ευσαρκία.
• Χημική βλάβη στο δέρμα.
• Τροφικές αλλεργίες.
• Παρασιτική προσβολή.
• Εγκυμοσύνη και γέννηση.
• Άλλες δερματικές παθήσεις - έκζεμα, δερματίτιδα.

Αναφορά! Είναι απολύτως γνωστό ότι η ψωρίαση δεν είναι μεταδοτική. Η ανάπτυξη παθολογίας σε άτομα των οποίων οι στενοί συγγενείς πάσχουν από αυτή την ασθένεια εξηγείται από μια γενετική προδιάθεση. Η ψωρίαση δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο.

Τύποι και στάδια της ψωρίασης

Υπάρχουν πολλές μορφές ψωρίασης, αλλά μερικές είναι οι πιο κοινές:

1. Συχνή ψωρίαση αναπτύσσεται πιο συχνά. Χαρακτηρίζεται από κνησμώδεις πλάκες με φολιδωτή επιφάνεια στο δέρμα. Επιπλέον, με αυτή τη μορφή παρατηρείται συχνά αποχρωματισμός των νυχιών και εμφάνιση μικρών λευκών κηλίδων σε αυτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις (σε προχωρημένα στάδια) τα νύχια αποκολλώνται από το κρεβάτι του νυχιού.
2. Εντερική ψωρίαση εκδηλώνεται ως μικρό εξάνθημα που εντοπίζεται κυρίως στο στήθος και την πλάτη. Το εξάνθημα συνοδεύεται από κνησμό στις πληγείσες περιοχές του δέρματος. Συνήθως τα συμπτώματα της νόσου εξαφανίζονται μετά από 4-6 μήνες και δεν επανεμφανίζονται. Ωστόσο, ο ασθενής μπορεί αργότερα να αναπτύξει άλλη μορφή ψωρίασης. Αυτό συμβαίνει περίπου τις μισές φορές. Η εντερική ψωρίαση εμφανίζεται συνήθως σε παιδιά και εφήβους. Συχνά εμφανίζεται ως αποτέλεσμα λοίμωξης, συνηθέστερα μιας βακτηριακής λοίμωξης του λαιμού.
3. Αναστρέψιμη ψωρίαση Εάν ένας ασθενής ανταποκρίνεται καλά στη θεραπεία, μερικές φορές είναι δυνατό να επιτευχθεί σταθερή ύφεση χωρίς υποτροπές. Οι κόκκινες πλάκες που κλαίνε εμφανίζονται μόνο σε ορισμένα σημεία του σώματος, στις πτυχές, και δεν εξαπλώνονται περαιτέρω. Τυπικά, τα εξανθήματα εμφανίζονται στη βουβωνική χώρα ή κάτω από τους μαστικούς αδένες, συμπεριλαμβανομένων των μασχαλών. Η αναστρέψιμη ψωρίαση αναπτύσσεται συχνότερα σε ηλικιωμένους ασθενείς.
4. Φλυκταινώδης ψωρίαση είναι μια σοβαρή και επικίνδυνη μορφή. Σε ορισμένες περιπτώσεις αναπτύσσεται γρήγορα και ξαφνικά. Χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση φυσαλίδων με πυώδες περιεχόμενο στα πέλματα των ποδιών και στις παλάμες, στη συνέχεια το προσβεβλημένο δέρμα πυκνώνει και αρχίζει να αποκολλάται ενεργά. Το εξάνθημα εξαπλώνεται αργότερα σε μεγάλη περιοχή. Σε προχωρημένες περιπτώσεις, το δέρμα ολόκληρου του σώματος μπορεί να επηρεαστεί. Η φλυκταινώδης ψωρίαση μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή του ασθενή. Επηρεάζει κυρίως ενήλικες.

Η ψωρίαση αναπτύσσεται σε 3 στάδια:

1. Προοδευτική.
2. Ακίνητος.
3. Οπισθοδρομικός.

Προοδευτική φάση χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση πολλαπλών οζωδών εξανθημάτων και την εξάπλωσή τους σε νέες περιοχές του σώματος. Οι πλάκες σταδιακά αυξάνονται σε μέγεθος.

Στο στατικό στάδιο η εμφάνιση δερματικών εξανθημάτων σταματά. Οι υπάρχουσες πλάκες δεν αυξάνονται πλέον, αλλά ξεκινά το ενεργό ξεφλούδισμα σε ολόκληρη την προσβεβλημένη επιφάνεια.

Σε φθίνουσα φάση Οι πλάκες γίνονται πιο πυκνές, τα στοιχεία τους διαλύονται, το ξεφλούδισμα μειώνεται. Στη συνέχεια, στο σημείο του εξανθήματος παραμένουν κηλίδες χωρίς χρωστικές.

Αναφορά! Η ψωρίαση μπορεί επίσης να ταξινομηθεί ανάλογα με την εποχικότητα: υπάρχουν καλοκαιρινές και χειμερινές μορφές, ανάλογα με την εξέλιξη των παροξύνσεων. Τις περισσότερες φορές, οι υποτροπές εξακολουθούν να συμβαίνουν συχνότερα την περίοδο του φθινοπώρου-χειμώνα παρά την περίοδο της άνοιξης-καλοκαιριού.

Συμπτώματα ψωρίασης

Τα συμπτώματα της ψωρίασης είναι:

• Ροζ εξανθήματα ή λευκά μπαλώματα καλυμμένα με λέπια.
• Κνησμός στις πληγείσες περιοχές.
• Αγγειακές αλλαγές.
• Σημάδια φλεγμονής στον προσβεβλημένο ιστό.
• Επιδείνωση της εμφάνισης και της κατάστασης των νυχιών.

Αναφορά! Περίπου 1 στους 10 ασθενείς αναπτύσσει αρθρίτιδα ως αποτέλεσμα ψωρίασης. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να ξεκινήσει η θεραπεία όσο το δυνατόν νωρίτερα για να αποφευχθεί η ανάπτυξη επιπλοκών.

Διάγνωση

Η ψωρίαση έχει πολύ χαρακτηριστική κλινική εικόνα, επομένως η διάγνωση συνήθως δεν είναι δύσκολη. Κατά το ξύσιμο των βλατίδων (πλάκες), παρατηρούνται 3 κύρια φαινόμενα:

1. Κηλίδα στεαρίνης - με ελαφρύ ξύσιμο, το ξεφλούδισμα αυξάνεται και το εξάνθημα μοιάζει με θρυμματισμένη σταγόνα στεαρίνης.
2. Τερματικό φιλμ – όταν αφαιρείτε τα λέπια από την επιφάνεια της πλάκας, έχει μια γυαλιστερή, υγρή επιφάνεια.
3. Αιματηρή δροσιά – αν ξύσετε το τερματικό φύλλο, σχηματίζονται πάνω του σταγόνες αίματος σε σχήμα κουκίδας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα κομμάτι νεκρού δέρματος αφαιρείται για ανάλυση για διαφορική διάγνωση.

Θεραπεία της ψωρίασης

Ο κύριος στόχος των ιατρικών μέτρων δεν είναι η θεραπεία του ασθενούς (καθώς αυτό είναι αδύνατο), αλλά η επίτευξη σταθερής ύφεσης. Πραγματοποιείται ολοκληρωμένη θεραπεία, το σχέδιο της οποίας αναπτύσσεται σύμφωνα με την πορεία της νόσου ενός συγκεκριμένου ατόμου. Περιλαμβάνει:

• Τοπική φαρμακευτική θεραπεία – αλοιφές, κρέμες, σαμπουάν, αερολύματα, λοσιόν.
• Γενική φαρμακευτική θεραπεία – ενέσεις αντιισταμινικών, ηρεμιστικών, βιταμινών, θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά, κυτταροστατικά, ρετινοειδή, κορτικοστεροειδή ορμόνες.
• Θεραπεία συντήρησης – στον ασθενή συνταγογραφείται ακτινοβολία UV μαζί με λήψη δερματοτροπικού παράγοντα.
• Χρήση μεθόδων αποτοξίνωσης - διορισμός ανοσοτροποποιητών, διαδικασίες καθαρισμού αίματος.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις, λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.

Εάν διαγνωστούν συννοσηρότητες, αντιμετωπίζονται και αυτές.

Τρόπος ζωής με ψωρίαση

Ο ασθενής πρέπει να αναμένει ότι η θεραπεία της νόσου θα διαρκέσει μια ζωή. Η διάρκεια της ύφεσης εξαρτάται από αυτό με πολλούς τρόπους. Είναι σημαντικό να εγκαταλείψετε τις κακές συνήθειες (κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ). Είναι επίσης απαραίτητο να ακολουθήσετε μια δίαιτα. Αποκλείστε από τη διατροφή τα εσπεριδοειδή, το πλήρες γάλα, τη σοκολάτα, το μέλι, τα αυγά, τα τρόφιμα με κόκκινη βαφή (φράουλες, καρπούζι) και άλλα τρόφιμα που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις. Καλό είναι επίσης να αποφεύγετε τα πικάντικα, λιπαρά, τηγανητά, καπνιστά, καθώς και πλούσιους ζωμούς κρέατος και ψαριού. Τα καρυκεύματα εξαιρούνται: κέτσαπ, μαγιονέζα, μουστάρδα κ.λπ. Θα πρέπει να περιορίσετε την πρόσληψη ζάχαρης και αλατιού. Θα πρέπει να δώσετε προσοχή σε προϊόντα που περιέχουν φυτικές ίνες, ωμέγα οξέα, βιταμίνες A, E, C, ομάδα Β, καθώς και ψευδάργυρο και ασβέστιο.

Τα ακόλουθα απλά μέτρα θα βοηθήσουν στην ανακούφιση της κατάστασης:

• Άρνηση παραμονής στο νερό για μεγάλο χρονικό διάστημα - θα πρέπει να κολυμπάτε και να κάνετε μπάνιο λιγότερο συχνά, συνιστάται να κάνετε σύντομα ντους.
• Τα σκληρά πανάκια πρέπει να αντικαθίστανται με ένα μαλακό σφουγγάρι ή βαμβακερό ύφασμα και κανονικό σαπούνι με προϊόν ουδέτερου pH.
• Μετά το ντους, δεν πρέπει να σκουπίζετε το δέρμα σας, αλλά ταμπονάρετε με μια πετσέτα - έτσι θα αποφύγετε την καταστροφή των πλακών και την αύξηση του κνησμού.
• Μετά από θεραπείες νερού, το δέρμα πρέπει να ενυδατωθεί με κρέμα.
• Είναι απαραίτητο να προτιμάτε τα ευρύχωρα, ελαφριά ρούχα από μαλακά φυσικά υφάσματα, καθώς η πίεση των ρούχων στο δέρμα μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση νέων εξανθημάτων.
• Η φαγούρα συχνά αναγκάζει τον ασθενή να γρατσουνιστεί, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμό του δέρματος - για να αποφευχθούν νέες βλάβες, είναι καλύτερο να κόψετε τα νύχια κοντά.
• Θα πρέπει να αποφεύγεται η ξήρανση του δέρματος, επομένως η αποφυγή του κλιματισμού είναι εξίσου ευεργετική με την υγρασία του αέρα στο δωμάτιο.
• Αν και η ηλιοθεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη για την ψωρίαση, η υπερβολική έκθεση στο υπεριώδες φως μπορεί να επιδεινώσει την ασθένεια - θα πρέπει να συμβουλευτείτε το γιατρό σας για την ηλιοθεραπεία σας.
• Θα πρέπει να αποφεύγεται κάθε κίνδυνος ερεθισμού του δέρματος.
• Κοψίματα και πληγές μπορεί να οδηγήσουν σε νέα εξανθήματα, επομένως πρέπει να προστατευτείτε από αυτά.
• Το άγχος είναι ένα κοινό έναυσμα για την έξαρση της νόσου, επομένως είναι απαραίτητο να αποφευχθούν τραυματικές καταστάσεις αν είναι δυνατόν.
• Είναι απαραίτητο να αποφευχθεί η σωματική αδράνεια (αδράνεια) - η μέτρια σωματική δραστηριότητα ωφελεί την κατάσταση ολόκληρου του οργανισμού.

Εάν αισθάνεστε χειρότερα, θα πρέπει να επισκεφθείτε αμέσως έναν γιατρό για να αποτρέψετε την εξέλιξη της νόσου σε πιο σοβαρό στάδιο ή την εμφάνιση επιπλοκών.